تقسیمات کشوری، سلسله مراتب اداری ـ سیاسی در تقسیم هر کشور به واحدهای کوچکتر، برای سهولت اداره آن و تأمین امنیت و بهبود اوضاع اجتماعی و اقتصادی است. این تقسیم بندی گاه بر مبنای تاریخ و فرهنگ، اوضاع جغرافیایی و جمعیت و گاه برحسب ملاحظات سیاسی (بویژه در دوره معاصر) صورت می گیرد.
پیش از اسلام شامل: دورههای تاریخی مادها، هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان، ملاک حاکمان در تقسیم بندی ولایات ایران برای اداره کشور غالبا شهرها بودند که خودمختاری نسبی داشتند. در زمان ساسانیان بخش بندی های کشوری ایران شامل سرزمین (ایالت)، خوره (استان) و تسوگ (شهرستان) و رُستاگ (دهستان) بود (یاقوت حموی،ص 41) و ایران دارای چهار ایالت بزرگ شامل: ایالت شمالی (اپاختر)، ایالت جنوبی (نیمروز)، ایالت شرقی (خراسان)، ایالت غربی (خوروران) و فرارودد (ورارود)، بخش هایی از افغانستان، میان رودان و آسیای کوچک هم بخشی از این ایالت ها بود و تصمیم گیری حکومتی متمرکز بود.
ناحیه نیشابور یا بخشی از آن، در دوران پیش از اسلام ابرشهر نام داشت و یکی از مناطق ایرانزمین در دوران هخامشیان، سلوکیان و اشکانیان بوده است ( نعمتی، 1377). در دوره پارتیان (اشکانیان)، ناحیه رِیوَند نیشابور یکی از نیایشگاهها و زیارتگاههای مشهور ایران باستان به شمار میآمد و آتشکده آذربرزین مهر که در نزد پارتها احترام به خصوصی داشت، در کوه رِیوَند جای داشت و وجود این آتشکده، زائران بیشماری را در سرتاسر دوره پارتی به این منطقه میکشانید (بویس، 1389). ابرشهر، در طی دوران اشکانی، رونقی فراوان یافت؛ چنانکه در پایان عهد اشکانیان و آغاز روزگار ساسانیان، منطقهای شناخته شده بود طبری، ابرشهر (نیشابور) را در کنار مرو، بلخ، گرگان، سیستان و خوارزم، جزو متصرفات اردشیر بابکان، بنیانگذار سلسله ساسانیان آورده و در کتیبه شاپور در کعبه زرتشت، نام ابرشهر، نیز در حدود مرزهای ایرانشهر و از باجگذاران ساسانی ذکر شده است. ابرشهر در این زمان، یکی از استانهای وسیع مملکت محسوب میشد(دانشنامه ایران، ١٣٨٤). و ارغیجان، اسپراین، جوین، بیهک، بیهق، باخرز، خواف، زوزن، زام (جام) و زاوه، رستاکهای مهم آن بودند (قدیانی ،1384) مرزبان یا فرمانروای این منطقه، دارای لقب اختصاصی کنارنگ بود (کریستنسن، 1390) در این دوران، حاکمانی که از خانواده سلطنت بودند لقب «شاه» داشتند و نیشابور یکی از ولایتهای ٢٦گانه در ایران بود که حاکم آن، شاه نامیده میشد (پیرنیا، 1375).
- Nulla varius consequat magna, id molestie ipsum volutpat quis. Suspendisse consectetur fringilla luctus.
- Fusce id mi diam, non ornare orci. Pellentesque ipsum erat, facilisis ut venenatis eu, sodales vel dolor.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Morbi sagittis, sem quis lacinia faucibus, orci ipsum gravida tortor, vel interdum mi sapien ut justo. Nulla varius consequat magna, id molestie ipsum volutpat quis. Suspendisse consectetur fringilla luctus. Fusce id mi diam, non ornare orci. Pellentesque ipsum erat, facilisis ut venenatis eu, sodales vel dolor.